Van spenen tot afleveren: overleving stuurt prestaties en winstgevendheid

Verder kijken dan alleen sterftecijfers om uitdagingen en kansen in overleving binnen de speen tot aflever fase beter te begrijpen.

De overleving van spenen tot aflevering staat steeds meer onder druk binnen de varkenssector. Naarmate varkens groeien, neemt de financiële impact van uitval sterk toe, omdat eerder geïnvesteerde waarde in genetica, voer, arbeid en huisvesting verloren gaat.

Binnen de sector laten recente trends een gemengd beeld zien. Veel bedrijven boeken vooruitgang in de vroege fase na spenen, wat wijst op betere voorbereiding en biggenzorg. Tegelijkertijd blijft de uitval in de vleesvarkensfase in sommige gevallen hoog.

“Sterfte in de vleesvarkens fase is vanuit kostenoogpunt het meest zorgwekkend,” zegt Nathaniel Stas, PIC Wean-to-Finish Technical Services Director. “Wanneer dieren later in de speen tot aflever fase uitvallen, zijn er al veel voerkosten en andere middelen geïnvesteerd. Daarom is het net zo belangrijk om te begrijpen wanneer uitval optreedt als hoeveel dieren er uitvallen.”

Nauwkeurige sterfteanalyse geeft richting

Bedrijven die vooruitgang boeken in overleving beginnen vaak met een diepere analyse van wanneer en waarom dieren uitvallen. Door te kijken naar timing, patronen en oorzaken binnen specifieke productiefases, wordt duidelijk waar aandacht en middelen het meeste effect hebben. Sterftedata is het meest waardevol wanneer het inzicht geeft in wat er gebeurt binnen een bepaalde productiefase, in plaats van alleen een terugblik te zijn.

Door op deze manier te analyseren, kunnen teams gerichter werken. In plaats van breed te reageren, kunnen zij prioriteit geven aan de factoren die de overleving in een specifieke groeifase beïnvloeden. Deze aanpak neemt de uitdagingen niet weg, maar maakt gerichte actie mogelijk.

Sterke start na spenen

De eerste dagen en weken na spenen zijn een kritische en stressvolle periode in het leven van een big. In deze fase moeten dieren zich tegelijkertijd aanpassen aan een nieuwe omgeving, nieuwe groepssamenstellingen en nieuwe voer- en drinksystemen. Goede biggenzorg in deze periode verlaagt stress, ondersteunt groei en verbetert de prestaties tot aan de slacht.

Een sterke start garandeert geen succes in het vleesvarken stadium, maar legt wel een hogere basis. Biggen die snel beginnen met eten en drinken na opleg, zijn beter in staat om later om te gaan met gezondheids-, omgevings- en managementuitdagingen.

Communicatie ondersteunt overleving

De overleving in de speen tot aflever fase wordt mede bepaald door factoren in de kraamstal vóórdat de biggen worden opgelegd. Denk hierbij aan diergezondheid, speengewicht en uniformiteit binnen de groep.

Duidelijke communicatie vooraf helpt de verdere ontwikkelingen van de biggen in de opfok. Inzicht in kwaliteit en uniformiteit van de biggen maakt het mogelijk om planning van ruimte, arbeid, voeding en verzorging te optimaliseren en verrassingen bij opleg te beperken.

“Zelfs kleine stukjes informatie vooraf kunnen een groot verschil maken,” aldus Stas. “Als medewerkers of biggenopfokkers beter weten welke biggen ze ontvangen, kunnen ze hun middelen effectiever inzetten en de dieren een sterkere start geven.”

Vooruitblik

Overleving blijft een van de belangrijkste kansen om zowel efficiëntie als rendement in de speen tot aflever fase te verbeteren. Nieuwe technologieën kunnen helpen om problemen eerder te signaleren. Toch liggen de grootste verbeteringen nog steeds in de basis: begrijpen wanneer en waarom dieren uitvallen, investeren in goede startzorg en sterke communicatie vanuit de kraamstal naar de biggenopfok en verder.

Uiteindelijk wordt overleving niet bepaald door één enkele beslissing. Het is het resultaat van hoe genetica en management samenkomen om waarde te beschermen en dieren optimaal te ondersteunen van opleg tot afleveren.